अन्तरिक्षबाट हेर्दा देखिएकाे हाम्रो सुन्दर घर

ह्युस्टन (नासा), चैत २१ । नासाको ऐतिहासिक आर्टेमिस द्वितीय मिसन आफ्नो तेस्रो दिनमा प्रवेश गरेको छ। चन्द्रयात्रा इन्जेक्सन प्रज्वलन सफलतापूर्वक सम्पन्न भएपछि, चार सदस्यीय दल गहिरो अन्तरिक्ष सञ्चालनको लयमा ढल्दै गरेको छ। शनिबार (स्थानीय समय) दिउँसो १ बजे (ईडीटी) मिसन कन्ट्रोलले चालक दललाई फ्रेडी जोन्स ब्यान्डको गीत "...इन अ डेड्रिम" बजाएर जगाएको छ।

कमान्डर रीड वाइजम्यान, पाइलट भिक्टर ग्लोभर, मिसन विशेषज्ञ क्रिस्टिना कोच र क्यानाडियन अन्तरिक्ष एजेन्सीका जेरेमी ह्यान्सन अहिले पृथ्वीबाट करिब ९९,९०० स्टाट्युट माइल (१,६०,७६४ किलोमिटर) टाढा छन् र १,६१,७५० स्टाट्युट माइल प्रतिघण्टाको गतिले चन्द्रमातिर अगाडि बढिरहेका छन्।

झन्डै साढे ५ दशकपछि मानिस लिएर चन्द्रमातर्फ गइरहेको अन्तरिक्षयान आर्टिमिस–२ ले चन्द्रमासम्मको आधा बाटो पार गरेको छ । आज नेपाली समयानुसार बिहान पौने १२ बजेतिर नासाको ड्यासबोर्डमा ओरिअन अन्तरिक्षयान पृथ्वीबाट २ लाख २८ हजार ५ सय किलोमिटर पर पुगेको देखिएको छ ।
त्यहाँबाट चन्द्रमा २ लाख १२ हजार ४ सय किलोमिटरको दूरीमा रहेको देखिन्छ । अन्तरिक्षयात्री क्रिस्टिना कोखले पृथ्वीबाट गएको २ दिन, ५ घण्टा र २४ मिनेटपछि आधा बाटो पुगेको जानकारी पाएपछि यानमा सवार सबैले खुशी अभिव्यक्त गरेको बताउनुभएको नासाले उल्लेख गरेको छ ।

नासाले आधा बाटोमा पुगेपछि अन्तरिक्षयात्रीले खिचेको पृथ्वीको उच्च गुणस्तरको तस्वीर पनि सार्वजनिक गरेको छ । नासाका अनुसार त्यो तस्वीर पृथ्वीको सबभन्दा नजिकको खगोलीय छिमेकीतर्फको मार्गमा पुगेपछि यानका कमान्डर रिड वाइजमनले खिच्नुभएको हो ।
हेलो, वर्ल्ड नाम दिइएको पहिलो फोटोमा विशाल नीलो भाग देखिन्छ जुन आन्ध्र महासागर हो । त्यसमा पृथ्वीले सूर्यलाई छेकिदिँदा वायुमण्डलको तेज र दुई ध्रुवतिर हरिया अरोरा देखिन्छन् ।

शुक्रवार ट्रान्स–लुनार इन्जेक्सन बर्न प्रक्रिया सफलतापूर्वक गरेपपछि फोटो खिचेका हुन् ।

पहिलो सुधारात्मक प्रज्वलन

यात्राको क्रममा मार्ग सुधारका लागि पहिलो 'आउटबाउन्ड ट्राजेक्टरी करेक्सन बर्न' (ओटीसी) आज साँझ ६:४९ बजे (ईडीटी) तालिका अनुसार गरिँदै छ। यो करिब आठ सेकेन्डको प्रज्वलनले ओरायन अन्तरिक्ष यानको गतिमा प्रति सेकेन्ड ०.७ फिटको परिवर्तन ल्याउनेछ। यद्यपि, ह्युस्टनस्थित मिसन कन्ट्रोलका उडान नियन्त्रकहरूले हाल यानको मार्ग निकै सही रहेकाले यो पहिलो प्रज्वलन रद्द गर्ने निर्णय गरेका छन्। आवश्यक परेको कुनै पनि समायोजन पछिल्ला प्रज्वलनमा गर्न सकिने बताइएको छ।

चन्द्र वैज्ञानिक अवलोकनको तयारी

आउँदो सोमबार (अप्रिल ६) चन्द्रमाको परिक्रमा गर्ने क्रममा चालक दलले करिब ६ घण्टा वैज्ञानिक अवलोकन गर्नेछन्। सो समयमा सूर्यको प्रकाशले चन्द्रमाको पृथ्वीबाट नदेखिने भाग (फार साइड) को करिब २० प्रतिशत भाग मात्र उज्यालो हुनेछ। दलले ओरिएन्टेल बेसिन, पिएराजो क्रेटर र ओम क्रेटरजस्ता मानव आँखाले कहिल्यै नदेखेका चन्द्रिय विशेषताहरू अवलोकन गर्नेछन्।

त्यसक्रममा प्रयोग हुने ८०–४०० मिलिमिटर र १४–२४ मिलिमिटरका ह्यान्डहेल्ड क्यामरा सेटअप गर्नुका साथै दलले अन्तरिक्षयानको भित्री भागलाई व्यवस्थित गर्ने, माइक्रोग्र्याभिटीमा आवश्यक चालचलनको अभ्यास गर्नेछ। ओरायनको भित्री भाग करिब दुईवटा मिनिभ्यानको आकारको रहेको छ।

स्वास्थ्य र सञ्चार प्रदर्शन

यसैगरी, चालक दलले सीपीआर (कार्डियोपल्मोनरी रिसुसिटेसन) र निसास्सिएको अवस्थामा प्रतिकार्यको प्रदर्शन गरी आपत्कालीन चिकित्सा प्रक्रियाको मूल्याङ्कन गर्नेछन्। सबै सदस्यले ओरायनको फ्लाईव्हील उपकरण प्रयोग गरी नियमित व्यायाम जारी राख्नेछन्।

मिसन विशेषज्ञ क्रिस्टिना कोचले डीप स्पेस नेटवर्कमार्फत ओरायनको आपत्कालीन सञ्चार प्रणालीको परीक्षण गर्नेछिन्। यसअघि नै ओरायन आर्टेमिस द्वितीय अप्टिकल कम्युनिकेसन प्रणालीले अमेरिकी ग्राउन्ड स्टेसनसँग जोडिएर हाइ–डेफिनिसन भिडियो तथा मिसन डाटा पृथ्वीमा पठाइसकेको छ, जुन तुरुन्त ह्युस्टनको मिसन कन्ट्रोलमा रिले भएको थियो।

चन्द्रमा परिक्रमा गरेपश्चात् ओरायनले पृथ्वीतर्फको यात्रा तय गर्नेछ। नासाले सोमबारको चन्द्र उडानपश्चात् नयाँ तस्बीर तथा अपडेट सार्वजनिक गर्ने जनाएको छ।
आर्टिमिस २ ले यात्रीहरूलाई चन्द्रमाको टाढाको भागमा पुर्‍याएर पृथ्वीमै फिर्ता ल्याउनेछ । यो अभियानअन्तर्गत सन् १९७२ पछि पहिलोपटक मानिसले पृथ्वीको कक्षभन्दा पर यात्रा गर्न लागेका छन् । अन्तरिक्षयात्रीहरू अप्रिल ६ मा चन्द्रमाको टाढाको भाग भएर घुम्दै अप्रिल १० मा प्रशान्त महासागरमा अवतरण गर्ने छन् ।
नासाले सन् १९७२ मा अपोलो १७ अभियानका टोलीले खिचेको र अहिले सन् २०२६ मा खिचिएको पृथ्वीको फोटो सँगसँगै राखेर तुलना गरेको छ । नासाले लेखेको छ, ‘५४ वर्षको अन्तरालमा हामीले लामो यात्रा गरेका छौँ तर एउटा चीज चाहिँ बदलिएको छैन : अन्तरिक्षबाट हेर्दा हाम्रो घर सुन्दर देखिन्छ ।’  

(नासाको आधिकारिक वेबसाइटमा प्रकाशित सामग्रीमा आधारित )