अमेरिका–इरान शान्ति वार्ता निष्कर्षविहीन, युद्धको जोखिम कायमै

काठमाडौं, चैत २९ । अमेरिका र इरानबीच भएको उच्चस्तरीय शान्ति वार्ता कुनै ठोस सहमति बिना नै टुंगिएको छ। पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा लगातार करिब २१ घण्टासम्म चलेको सघन छलफलपछि दुवै पक्ष आफ्ना अडानबाट पछि नहट्दा वार्ता निष्कर्षविहीन बनेको हो।
अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलले वार्तापछि जारी गरेको संक्षिप्त प्रतिक्रियामा इरान आफ्ना मुख्य सर्तहरूमा सहमत हुन नसकेको उल्लेख गर्दै तत्काल सहमतिको सम्भावना टरेको जनाएको छ। उता इरानले भने अमेरिकाले “अत्यधिक र अव्यवहारिक माग” अघि सारेको आरोप लगाएको छ।
वार्तामा विशेषगरी इरानको परमाणु कार्यक्रम, आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउने विषय, क्षेत्रीय सुरक्षा र रणनीतिक जलमार्गमाथिको नियन्त्रण जस्ता संवेदनशील मुद्दाहरूमा सहमति जुट्न सकेन। स्रोतहरूका अनुसार दुवै पक्षले आ-आफ्ना सुरक्षासम्बन्धी चासोलाई प्राथमिकता दिँदा साझा समझदारी बन्न सकेन।
यसअघि लागू गरिएको अस्थायी युद्धविरामको भविष्य पनि अन्योलमा परेको छ। कूटनीतिक वृत्तमा वार्ता असफल भएपछि युद्धविराम भंग हुन सक्ने चिन्ता बढेको बताइएको छ। यसले मध्यपूर्व क्षेत्रको सुरक्षा अवस्थालाई थप जटिल बनाउने विश्लेषण गरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार तत्काल पूर्ण युद्ध सुरु हुने सम्भावना भने निश्चित छैन। तर तनाव उच्च स्तरमै रहेकाले सानो घटना पनि ठूलो सैन्य द्वन्द्वमा रूपान्तरण हुन सक्ने जोखिम कायम छ। विशेषगरी क्षेत्रीय शक्तिहरूको संलग्नता बढेमा अवस्था थप जटिल बन्ने आँकलन गरिएको छ।
यद्यपि कूटनीतिक प्रयास पूर्ण रूपमा समाप्त भइसकेको छैन। दुवै पक्षले भविष्यमा पुनः वार्तामा फर्किने संकेत दिएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले पनि संवादलाई निरन्तरता दिन दबाब बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
अहिलेसम्मको अवस्थाले अमेरिका–इरान सम्बन्ध “न त पूर्ण शान्ति, न त खुला युद्ध” को संवेदनशील मोडमा पुगेको देखिएको छ।